Interwencja HESP
Mętność i utlenialność wody w basenie hotelowym
Mętność mówi, jak pracuje filtr. Utlenialność mówi, ile materii organicznej woda niesie ponad to, co przyszło z wodociągu. Oba wyniki prowadzą do maszynowni: prędkości filtracji, koagulacji, płukania złoża i bilansu wody świeżej.
- 48 hprzyjazd od zgłoszenia, w całej Polsce
- 2 900 złpakiet podstawowy netto, badanie kontrolne w cenie
- Badany parametr
- Mętność
- Wynik
- 0,9 NTU
- Wartość dopuszczalna
- 0,5 NTU
Woda nie spełnia wymagań
Co oznaczają te wyniki
Mętność to miara cząstek zawieszonych w wodzie — i najprostszy wskaźnik pracy filtracji z koagulacją. WHO wymaga, żeby z brzegu było widać małe dziecko na dnie, a 0,5 NTU traktuje jako praktyczną granicę skutecznej dezynfekcji: cząstki osłaniają bakterie przed chlorem.
Utlenialność (indeks nadmanganianowy) to miara związków organicznych: potu, moczu, naskórka, kosmetyków. Polska norma 4 mg/l nie jest wartością bezwzględną — rozporządzenie mówi wprost, że to różnica między wodą w niecce a wodą doprowadzaną do pływalni. Bez badania wody z wodociągu wyniku z niecki nie da się ocenić.
Wysoka utlenialność oznacza zwykle za mało wody świeżej względem obciążenia albo niewydolne uzdatnianie. Materia organiczna zużywa chlor i jest surowcem dla chloramin oraz chloroformu — dlatego w ocenach rocznych te parametry zwykle występują razem.
Wymagania: mętność do 0,5 NTU w niecce i 0,3 NTU w wodzie z obiegu, utlenialność do 4 mg/l ponad wodę doprowadzaną.
| Parametr | Woda w niecce | Woda z obiegu |
|---|---|---|
| Mętność | 0,5 NTU | 0,3 NTU |
| Utlenialność (przyrost ponad wodę doprowadzaną) | 4 mg/l | — |
| Glin lub żelazo przy koagulacji | 0,2 mg/l | — |
Z naszego raportu: 173 oceny roczne sanepidu za 2025
58 obiektów ze 173 miało w 2025 roku przekroczoną mętność
To 34 % basenów hotelowych na wybrzeżu. Utlenialność przekroczono w 46 obiektach, czyli w 27 %.
Mętność najczęściej świadczy o filtrze, który pracuje za szybko, bez koagulacji albo na zbitym złożu. Takie złoże łatwiej wymienić poza sezonem, między listopadem a marcem.
Przeczytaj raport: 173 baseny hotelowe nad Bałtykiemmętność w ocenie rocznejpozostałe obiekty
Co zrobi sanepid i kiedy
Mętność bada się co najmniej 3 razy w kwartale, utlenialność co miesiąc. Inspektor zobaczy, czy poprawa jest trwała.
- Dzień 0
Sprawozdanie z laboratorium
Wynik z laboratorium akredytowanego przez PCA. Od tej chwili biegnie czas — a każda decyzja powinna mieć w dokumentacji datę, godzinę i podpis.
- Tego samego dnia
Decyzja o niecce i komunikat
Gdy przez mętną wodę nie widać dna, nieckę trzeba wyłączyć ze względów bezpieczeństwa. Przy umiarkowanym przekroczeniu mętności i przy przekroczeniu utlenialności zwykle wystarcza natychmiastowa korekta — ale z wpisem do dokumentacji. Rozporządzenie wymaga też komunikatu o jakości wody — na tablicy przy niecce i na stronie internetowej obiektu — z opisem działań i planowanym terminem przywrócenia właściwej jakości wody (§ 7).
- Do 3 dni roboczych
Wynik do inspektora
Zarządzający przekazuje wynik państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu razem z opisem działań naprawczych (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Pismo bez opisu działań to pismo niekompletne.
- Po kontroli
Decyzja inspektora
PPIS może nakazać decyzją usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie (art. 27 ust. 1 ustawy o PIS), a przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia — wyłączyć nieckę ze skutkiem natychmiastowym (art. 27 ust. 2). Koszt badań inspekcji, które potwierdziły naruszenie, ponosi obiekt (art. 36).
- Do 31 marca
Ocena roczna
Przekroczenie, decyzja i sposób reakcji trafiają do zbiorczej oceny rocznej (§ 4). Ten dokument jest jawny — na podstawie takich ocen opracowaliśmy raport z ocen sanepidu.
Dlaczego flokulant i dolewka to za mało
Typowa reakcja na mętną wodę to dosypanie flokulantu i płukanie filtra. Pomaga na dzień. Jeśli przyczyną jest prędkość filtracji, nic się nie zmieni: PWTAG zaleca dla basenów publicznych filtry średniej prędkości do 25 m/h, a filtry wysokiej prędkości mają tylko 10–25 % ich skuteczności. W badaniu koagulacji filtr usuwał ponad 90 % cząstek przy 30 m/h, ale tylko około 50 % przy 37 m/h.
Drugą częstą przyczyną jest złoże: zbite, z kanałami, ze zbrylonym osadem. Woda płynie wtedy na skróty i omija filtrację. Płukanie kończone „do czystego wziernika” zostawia osad w głębi złoża.
Przy utlenialności sama dolewka pomaga tylko wtedy, gdy jest wyliczona. WHO, PWTAG i UBA zalecają co najmniej 30 litrów wody świeżej na kąpiącego się. Zwiększenie dolewki bez sprawdzenia filtra i obciążenia odsuwa problem w czasie, zamiast go usunąć.
- 1
Prędkość filtracji i złoże
Liczymy rzeczywistą prędkość: przepływ podzielony przez powierzchnię filtra. Oglądamy górną warstwę złoża — kanały, żwir na wierzchu, zbrylenie.
- 2
Koagulacja
Dozowanie ciągłe przed filtrem, z zachowaniem czasu kontaktu. Przy koagulancie glinowym oznacza się glin w niecce — do 0,2 mg/l.
- 3
Przepływ i czas obiegu
Czas obiegu liczony z rzeczywistego przepływu i porównany z wymaganiami dla danego typu niecki i obciążenia.
- 4
Woda świeża
Bilans 30 litrów na kąpiącego się i wynik utlenialności wody doprowadzanej — bez niego wynik z niecki nie podlega ocenie.
- 5
Rynny i rozpływ
WHO zaleca, żeby 75–80 % przepływu pobierać z powierzchni. Słabo pracujące rynny zostawiają brud w niecce.
- 6
Woda za filtrem
Mętność wody z obiegu do 0,3 NTU. Ten pomiar oddziela problem filtra od problemu niecki.
Interwencja HESP krok po kroku
- Ten sam dzień
Rozmowa z technologiem
Prosimy o dane filtra (średnica, przepływ pompy), dziennik płukań i wynik badania wody doprowadzanej, jeśli obiekt go ma.
- Do 48 h
Diagnostyka obiegu
Mętność w niecce i za filtrem, prędkość filtracji, różnica ciśnień, stan złoża, koagulacja, czas obiegu, bilans wody świeżej.
- W trakcie wizyty
Dezynfekcja szokowa instalacji
Niecka, obieg i zbiornik wyrównawczy — materia organiczna z zaniedbanego obiegu wraca do wody po każdym płukaniu.
- W trakcie wizyty
Płukanie złoża
Płukanie z pełnym rozprężeniem złoża i krótkim zrzutem do kanalizacji. Korekta dozowania koagulantu.
- Po ustabilizowaniu
Badanie kontrolne
Mętność i utlenialność w akredytowanym laboratorium — utlenialność razem z wodą doprowadzaną.
- Po wyniku
Raport HESP z nastawami
W raporcie HESP: prędkość filtracji, harmonogram płukań, dawka koagulantu, dzienna dolewka — z oceną, czy złoże wymaga wymiany.
Zgłoś wynik. Oddzwonimy z planem.
Wystarczy nazwa obiektu i telefon. Jeśli masz sprawozdanie, dołącz je. Technolog przeczyta wszystkie wiersze, a nie tylko ten z przekroczeniem. Potem zadzwoni z konkretną propozycją terminu.
- Sprawozdanie: PDF albo zdjęcie każdej strony
- Ostatnie wpisy z rejestru pomiarów
- Data ostatniego płukania filtra
Pilne? Infolinia całodobowa: 452 699 701
Żeby wynik nie wrócił
Interwencja usuwa przyczynę dzisiejszego wyniku. To, czy przekroczenie wróci przy następnym badaniu z harmonogramu, zależy od codziennego prowadzenia wody i stanu instalacji.
- Serwis basenowyStała opieka nad wodą i maszynownią, harmonogram badań i dokumentacja dla sanepidu.
- Audyt generalny basenuOcena całej strefy basenowej z pisemnym raportem i planem naprawczym z priorytetami.
- Remonty basenówGdy przyczyną jest instalacja: przebudowa obiegu, wymiana filtrów, remont niecki poza sezonem.
Pytania kierowników technicznych
Mętna woda w basenie mimo chloru — dlaczego?
Bo chlor nie usuwa cząstek, robi to filtr. Najczęstsze przyczyny w basenach hotelowych to zbyt duża prędkość filtracji, brak koagulacji przed filtrem, zbite złoże z kanałami i płukanie kończone za wcześnie.
Jaka jest norma mętności wody basenowej?
0,5 NTU w niecce i 0,3 NTU w wodzie z obiegu (Dz.U. 2022 poz. 1230). WHO dodaje praktyczne kryterium: z brzegu musi być widać małe dziecko na dnie.
Czy można się kąpać w mętnej wodzie?
Przy wyraźnej mętności nie — ze względów bezpieczeństwa, bo nie widać dna. Do tego mętność osłabia dezynfekcję. Przy niewielkim przekroczeniu decyzję podejmuje zarządzający na podstawie pozostałych parametrów.
Co to jest utlenialność wody basenowej i jaka jest norma?
To miara związków organicznych w wodzie, oznaczana metodą nadmanganianową. Norma to 4 mg/l, ale jako przyrost ponad wartość w wodzie doprowadzanej do pływalni — nie jako wartość bezwzględna.
Wysoka utlenialność w wodzie basenowej — co zrobić?
Zbadać jednocześnie wodę doprowadzaną, policzyć bilans wody świeżej (co najmniej 30 litrów na kąpiącego się), sprawdzić filtr i koagulację. Wysoka utlenialność zwykle zapowiada też problem z chloraminami i chloroformem.
Co ile płukać filtr i wymieniać piasek?
Filtr płucze się według różnicy ciśnień, a filtry średniej prędkości co najmniej raz w tygodniu (PWTAG). Złoże ocenia się co najmniej raz w roku; o wymianie decyduje jego stan — kanały, zbrylenie, osad w dolnych warstwach.
Inne przekroczenia
- Pseudomonas aeruginosaBiofilm w filtrze, zbiorniku wyrównawczym i dyszach jacuzzi
- LegionellaJacuzzi, wanny z hydromasażem i natryski z ciepłą wodą
- Chlor związanyChloraminy: za mało świeżej wody, obciążenie, filtr, brak UV
- Chloroform i THMProdukty uboczne chlorowania: woda świeża, temperatura, bromki
- E. coli i ogólna liczba mikroorganizmówDezynfekcja i filtracja nie nadążają albo incydent kałowy
Źródła, na których opieramy procedurę
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 9.11.2015 w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać woda na pływalniach, tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1230
- WHO, Guidelines for Safe Recreational Water Environments, vol. 2: Swimming Pools and Similar Environments, 2006
- PWTAG, Code of Practice i noty techniczne (TN2, TN23, TN31, TN50, TN61)
- Umweltbundesamt, Hygieneanforderungen an Bäder und deren Überwachung (na podstawie DIN 19643)
- LeChevallier M.W. i in., Effect of turbidity on chlorination efficiency, Appl Environ Microbiol 1981
- Usuwanie cząstek wielkości Cryptosporidium przez filtr piaskowy z koagulantami, PubMed 26837835
- Nasze opracowanie 173 ocen rocznych sanepidu za 2025: W jakiej wodzie pływasz na wakacjach?